İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Diyet
  3. Beslenme düzeni,vücut saati,hormonlar ve metabolizma: Aralarındaki ilişki ne ?
Trendlerdeki Yazı

Beslenme düzeni,vücut saati,hormonlar ve metabolizma: Aralarındaki ilişki ne ?

kahve kitap el

Beslenme düzeni,vücut saati,hormonlar ve metabolizma: Aralarındaki ilişki ne ?

 

Bilim adamları,fareleri kullanarak yaptıkları deneylerde,ilk kez,stres hormonlarının 24 saatlik bir zaman diliminde yağ ve şeker oranlarını nasıl kontrol ettiğini açığa çıkardılar.Buna ek olarak yüksek kalorili beslenmenin metabolizma döngüsünün zaman hassasiyetini nasıl değiştirebileceğini de  gösterdiler.

 

Helmholtz Zentrum München ve German Center for Diabetes Research (DZD) araştırmacıları  tarafından yürütülen yeni bir araştırma,stres hormonlarının uyanmadan ve yemek yemeden önce yükselen,uyurken ve fasting yaparken düşen ritmik doğasını açığa çıkarmaya yardım ediyor.

 

Bulunan sonuçlar,ayrıca,bu hormonal döngünün şeker ve yağ depolayan karaciğerin günlük döngüsüyle nasıl ilişkili olduğunu netleştiriyor.

 

Yakın bir tarihte yayınlanan Molecular Cell’ in raporu bilim adamlarının bu sonuçlara farelerin karaciğerlerindeki glukokortikoid aktivitesine bakarak nasıl ulaştıklarına yer veriyor.

 

Stres hormonları yükselir ve düşer

 

Böbrek üstü bezleri,beyindeki zaman ayarlı sinyaller sayesinde sabahları glukokortikoid hormonu salgılar.

Vücutta bütün hücrelerde ayrı ayrı  bulunan  biyolojik saat,günlük hormon salınımını dengelemeye yardımcı olur. Güneş ışığı ve yaşam stili faktörleri biyolojik saati ayarlı tutmaya yardım eder.

Ayrıca bu bezler,stres karşısında hormon salgılar bundan dolayı bu hormonların ismi stres hormonları dır.

 

Stres hormonları uyanmadan önce zirvededir,böylece  yüksek yağ ve şeker seviyesinden alınan enerjiyle vücudu gün içindeki aktivitelere hazırlar.

 

Ama biyolojik saatteki bozulmalar-uzun bir süre çalışmak yada jetlag gibi- metabolizmanın dengesini bozabilir,buda tip 2 diyabete,obeziteye ve yağlı bir karaciğere sebep olabilir.

Glukokortikoid ilaçları ve Cushing sendromu glukokortikoid seviyesini yükseltir. Bu nedenle ikisininde etkisi aynıdır.

 

Glukokortikoid reseptörleri üzerinde yoğunlaşılan bir araştırma

 

Günlük stres hormonu dalgalanmaları,biyolojik saat,metabolizma döngülerinin birbirleriyle olan ilgisini anlamak için yapılan yeni bir araştırma glukokortikoid  reseptörlerine odaklanarak bunu başarmayı planlıyor.

Glukokortikoid,metabolizma,bağışıklık,kemik gelişimi ve biliş gibi bir çok moleküler işlemi düzenliyor.

Neredeyse vücuttaki tüm hücrelerde bu hormonları için reseptörler bulunur.Bu hormonlara uygun reseptör olmadan,hormon hücreye girip etkisini gösteremez.

 

Yeni araştırmada, ekip farelerin karaciğerlerindeki uygun reseptörleri değerlendirerek glukokortikoid in farelerin karaciğerlerindeki metabolik aktivitesini inceledi.

 

Ekip,ileri seviye araştırma teknikleri kullanarak farelerin karaciğerlerindeki  glukokortikoid reseptörlerini 24 saat boyunca her 4 saatte bir kontrol etti.2 grup fare kullandılar.1.grup normal bir beslenme biçimine sahipken,2. grup yüksek yağ oranlı bir biçimde besleniyordu.

Ekip, ayrıca farelerin glukokortikoid salınımı sonucunda 24 saatlik karaciğer metabolizmasında neler değiştiğini ayrıntılı bir şekilde inceledi.

Kullandıkları bu metod,glukokortikoid’in etkilerinin hayvanlar uykuda açken yada uyanıkken yemek yediklerinde farklı olduğunu göstermelerine olanak sağladı.

 

Stres hormonları sirkadiyen genlerini düzenliyor.

 

Araştırmacılar ,glukokortikoid reseptörlerinin etkilerini karaciğer hücrelerindeki zaman ayarlı genomlar sayesinde uyguladığını buldu.

Ayrıca hem reseptör hemde stres hormonları neredeyse tüm sirkadiyen genlerini düzenliyor.

Glukokortikoid reseptörlerinin sirkadiyen amplitüd‘leri üzerindeki baskın rolünü konu almak gerekirse  aynı düzeni paylaşan genlerin çoğu glukokortikoid reseptörlerine bağımlı.

Araştırmacılar karaciğerlerinde reseptör bulunmayan farelerin gece gündüz farkıyla yağ ve şekeri dengelemediğini gösterdi.

Ekip,bulunan bilgilerin karaciğerin  şeker ve yağ oranlarını  gece ve gündüz zaman dilimlerinde  farklı bir biçimde nasıl kontrol ettiğini açığa kavuşturduğunu düşünüyor.

Başka birkaç deneyse,obez ve normal kilodaki farelerin glukokortikoid ilaçlara nasıl farklı tepki verdiğini ortaya koydu.

 

Ekip,bu araştırmanın beslenme alışkanlıklarının,hormon ve ilaçların metabolik dokular üzerindeki etkilerini nasıl değiştirdiğini gösterdiğini düşünüyor.

 

Araştırmacılar bulunan bu bilgilerin,henüz gelişmekte olan ve hastalıklarda biyolojik saatin önemini vurgulayan chronomedicine alanında yarar sağlayabileceğini düşünüyor.

“Moleküler seviyede yaşam stili,hormonlar,psikoloji arasında bir bağ tanımlayabiliriz.Buda obez insanların günlük hormon salınımına yada  glukokortikoid ilaçlara  farklı tepkiler verebileceğini gösteriyor. “ diyor Nina Henriette Uhlenhaut, Helmholtz Zentrum München’de bir profesör.

 

“Glukokortikoid’in karaciğerdeki  24 saatlik gen aktivitesini ve kandaki yağ ve şeker oranlarını nasıl kontrol ettiğini anlamak,chronomedicine alanında ve metabolik hastalıklarda yeni bilgilere  sahip olmamızı sağlıyor.”

-Prof. Nina Henriette Uhlenhaut

Yorum Yap

Yorum Yap